Kıdem tazminatı, belirli bir süre aynı işverene bağlı olarak çalışan işçiye, iş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi durumunda ödenen bir tazminattır. Kıdem tazminatı, 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun yürürlükte bırakılan 14. maddesinde düzenlenmiştir.
Hak Kazanma Şartları
- İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması,
- İş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi.
Hangi Durumlarda Ödenir?
- İşverenin, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir sebeple sözleşmeyi feshetmesi,
- İşçinin haklı bir nedenle (örneğin ücretin ödenmemesi) sözleşmeyi feshetmesi,
- Muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılma,
- Emeklilik veya yaşlılık aylığı almak amacıyla ayrılma ya da gerekli sigortalılık süresi ve prim gününü tamamlayarak ayrılma,
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusuyla işten ayrılması,
- İşçinin ölümü (bu durumda tazminat yasal mirasçılarına ödenir).
Nasıl Hesaplanır?
Her tam çalışma yılı için işçinin 30 günlük brüt ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de orantılı ödeme yapılır. Hesaplamada çıplak ücretin yanı sıra düzenli ödenen yol, yemek gibi para ve parayla ölçülebilen menfaatler de dikkate alınır. Ancak ödenecek tutar, her yıl iki kez güncellenen kıdem tazminatı tavanını aşamaz.
Dava Öncesi Arabuluculuk
Kıdem tazminatı talebiyle dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa, düzenlenen son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılabilir. Kıdem tazminatı talebinde zamanaşımı süresi, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır.
Sonuç
Kıdem tazminatı hesabında ücretin tespiti ve fesih nedeninin doğru belirlenmesi, alınacak tutarı doğrudan etkiler. Fesih bildirimini aldıktan sonra herhangi bir belgeyi imzalamadan önce hukuki destek almanız önerilir.
